۱. آشنایی با مدل فروش در اسنپ‌شاپ، دیجی‌کالا و باسلام
پیش از انتخاب پلتفرم، باید بدانیم هرکدام چه مدل فروشی دارند و برای چه نوع محصول و فروشنده‌ای مناسب‌ترند.
دیجی‌کالا؛ مناسب برای فروش ساختاریافته و رقابت در بازار آنلاین
دیجی‌کالا یک بازارگاه اینترنتی بزرگ است که فروشندگان مختلف می‌توانند محصولات خود را در آن عرضه کنند. فروشنده پس از ثبت‌نام و طی مراحل پذیرش، محصولاتش را در دسته‌بندی‌های مربوط ثبت می‌کند و از طریق پنل فروشندگان، سفارش‌ها و امور مالی خود را مدیریت می‌کند.
در بسیاری از دسته‌ها، چند فروشنده ممکن است کالای یکسان یا مشابهی عرضه کنند. بنابراین صرف حضور محصول در سایت تضمین‌کننده فروش نیست؛ قیمت، موجودی، کیفیت اطلاعات محصول، امتیاز فروشنده و عملکرد ارسال می‌توانند بر رقابت اثر بگذارند. دیجی‌کالا نیز ابزارها و خدماتی برای مدیریت موجودی، سفارش‌ها، قیمت‌گذاری و عملیات فروشندگان ارائه می‌کند.
برای چه کسانی مناسب‌تر است؟
- فروشندگان کالاهای دیجیتال، لوازم خانگی، لوازم جانبی و کالاهای دارای مشخصات استاندارد
- کسب‌وکارهایی که موجودی منظم و توانایی پردازش سفارش دارند
- فروشندگانی که می‌توانند قیمت و کیفیت خود را در یک بازار رقابتی مدیریت کنند
محدودیت‌های احتمالی: رقابت قیمتی، هزینه‌های کمیسیون و خدمات، الزام به رعایت استانداردهای پلتفرم و نیاز به مدیریت دقیق سفارش‌ها و موجودی.
اسنپ‌شاپ؛ گزینه‌ای برای عرضه کالا در اکوسیستم اسنپ
اسنپ‌شاپ بستری برای عرضه و خرید آنلاین کالا در اکوسیستم اسنپ است. فروشندگان می‌توانند در صورت احراز شرایط پذیرش، محصولات خود را در این پلتفرم عرضه کنند و از کانال فروش آن بهره ببرند.
مزیت احتمالی این روش، اضافه کردن یک کانال فروش دیگر به کسب‌وکار است؛ به‌خصوص برای فروشندگانی که محصولاتشان با دسته‌بندی‌های فعال اسنپ‌شاپ و مخاطبان آن همخوانی دارد.
بااین‌حال، نباید صرفاً به‌دلیل شناخته‌شده بودن برند اسنپ فرض کرد که فروش هر محصولی در این پلتفرم بیشتر خواهد بود. میزان تقاضا، دسته‌بندی محصول، شرایط قرارداد، هزینه همکاری و نحوه نمایش محصولات باید پیش از شروع بررسی شوند.
برای چه کسانی مناسب‌تر است؟
- فروشگاه‌هایی که می‌خواهند کانال فروش اینترنتی دیگری ایجاد کنند
- فروشندگانی که محصولاتشان در دسته‌بندی‌های فعال اسنپ‌شاپ قرار می‌گیرد
- کسب‌وکارهایی که می‌توانند سفارش‌ها، موجودی و ارسال را به‌صورت منظم مدیریت کنند
محدودیت‌های احتمالی: شرایط پذیرش و همکاری ممکن است با نوع فروشنده و دسته محصول تفاوت داشته باشد. پیش از شروع، باید درباره کارمزد، تسویه، ارسال، مرجوعی و تعهدات قراردادی اطلاعات دقیق دریافت کرد.
باسلام؛ مناسب برای فروش محصولات خاص و ارتباط نزدیک‌تر با مشتری
باسلام یک بازار آنلاین با ساختار غرفه‌محور است. فروشندگان می‌توانند غرفه خود را ایجاد کنند، محصولاتشان را عرضه کنند و از ابزارهای مربوط به مدیریت سفارش و ارتباط با مشتری استفاده کنند.
ساختار غرفه‌ای و امکان ارتباط مستقیم‌تر با مشتری، باسلام را برای برخی محصولات محلی، صنایع‌دستی، تولیدات خانگی، خوراکی‌های مجاز و کالاهای خاص جذاب می‌کند. البته مناسب بودن این پلتفرم به نوع محصول و مخاطب هدف فروشنده بستگی دارد.
برای چه کسانی مناسب‌تر است؟
- تولیدکنندگان محصولات دست‌ساز و صنایع‌دستی
- عرضه‌کنندگان محصولات محلی و خاص
- فروشندگان محصولات خانگی و کالاهایی که داستان تولید، منشأ یا ویژگی منحصربه‌فردشان اهمیت دارد
- کسب‌وکارهایی که به ارتباط با مشتری و ساخت هویت مشخص برای غرفه خود اهمیت می‌دهند
محدودیت‌های احتمالی: میزان تقاضا در هر دسته، کارمزد، هزینه ارسال و شرایط تسویه باید جداگانه بررسی شود. فروشنده همچنین باید برای پاسخ‌گویی به مشتریان، مدیریت سفارش و حفظ کیفیت خدمات زمان کافی در نظر بگیرد.
۲. مقایسه دیجی‌کالا، اسنپ‌شاپ و باسلام
جدول زیر مقایسه‌ای کاربردی از تفاوت‌های این سه پلتفرم ارائه می‌کند. شرایط مالی و اجرایی ممکن است تغییر کنند؛ بنابراین مواردی مانند کارمزد و تسویه باید پیش از قرارداد از منبع رسمی همان پلتفرم بررسی شوند.
| معیاردیجی‌کالااسنپ‌شاپباسلام | |||
| مدل فعالیت | بازارگاه اینترنتی چندفروشنده‌ای | کانال فروش کالا در اکوسیستم اسنپ | بازار آنلاین غرفه‌محور |
| نقطه قوت احتمالی | عرضه کالا در بازار گسترده و ساختاریافته | ایجاد یک کانال فروش دیگر | معرفی محصولات خاص و هویت غرفه |
| محصولات مناسب | کالاهای استاندارد و متنوع | کالاهای متناسب با دسته‌بندی‌های فعال | محصولات خاص، محلی، خانگی و دست‌ساز |
| رقابت | در بسیاری از دسته‌ها شدید و قیمت‌محور | وابسته به دسته محصول و تعداد فروشندگان | وابسته به دسته، کیفیت غرفه و تقاضا |
| ارتباط با مشتری | طبق ابزارها و فرایندهای پلتفرم | طبق سازوکارهای پلتفرم | امکان ارتباط و تعامل از طریق امکانات غرفه |
| هزینه همکاری | تابع دسته‌بندی و شرایط فروش | تابع شرایط همکاری و قرارداد | تابع دسته محصول و جدول کارمزد |
| ارسال سفارش | بر اساس روش‌ها و شرایط فعال فروشنده | بر اساس سازوکار و قرارداد مربوط | بر اساس روش‌ها و شرایط قابل انتخاب در پلتفرم |
| مناسب برای | فروشندگان آماده رقابت در بازار گسترده | فروشندگانی که به کانال فروش مکمل نیاز دارند | فروشندگانی که محصولات خاص یا هویت غرفه برایشان مهم است |
این جدول به معنای برتری قطعی یک پلتفرم نیست؛ هدف آن مشخص کردن تفاوت مدل‌های فروش است.
۳. کارمزد فروش در این پلتفرم‌ها چقدر است؟
یکی از مهم‌ترین اشتباهات فروشندگان این است که فقط به میزان فروش توجه می‌کنند و هزینه‌های رسیدن به آن فروش را در نظر نمی‌گیرند.
کارمزد ممکن است بر اساس دسته‌بندی کالا، قرارداد، طرح همکاری یا خدمات انتخاب‌شده متفاوت باشد. به همین دلیل، اعلام یک درصد ثابت برای همه فروشندگان هر پلتفرم می‌تواند گمراه‌کننده باشد.
برای محاسبه هزینه واقعی، این موارد را بررسی کنید:
- کارمزد هر سفارش و مالیات مربوط به خدمات، در صورت اعمال
- هزینه ارسال، بسته‌بندی و خدمات انبارداری
- هزینه تبلیغات یا شرکت در کمپین‌ها
- هزینه مرجوعی، خسارت یا سفارش لغوشده
- زمان تسویه و اثر آن بر سرمایه در گردش
- تخفیف‌هایی که فروشنده باید تأمین کند
یک مثال ساده از محاسبه سود
فرض کنید کالایی را به قیمت یک میلیون تومان می‌فروشید و بهای خرید آن ۷۰۰ هزار تومان است. پیش از محاسبه سایر هزینه‌ها، ۳۰۰ هزار تومان اختلاف قیمت فروش و خرید دارید.
اگر هزینه‌های مرتبط با فروش، ارسال و سایر خدمات در مجموع ۱۰۰ هزار تومان شود، مبلغ باقی‌مانده به ۲۰۰ هزار تومان می‌رسد؛ البته این مبلغ هنوز لزوماً سود خالص نیست، زیرا هزینه‌های عمومی کسب‌وکار و مالیات مربوط نیز باید در محاسبه نهایی لحاظ شوند.
بنابراین هنگام مقایسه پلتفرم‌ها، فقط نپرسید «کدام کارمزد کمتری دارد؟» بلکه بپرسید: «از هر سفارش، پس از کسر تمام هزینه‌ها چقدر برای کسب‌وکار من باقی می‌ماند؟»
۴. تسویه‌حساب و ارسال سفارش؛ دو عامل مهم در انتخاب
حتی اگر یک پلتفرم فروش خوبی ایجاد کند، شرایط نامناسب تسویه یا ارسال می‌تواند برای کسب‌وکار مشکل ایجاد کند.
پیش از همکاری، پاسخ این پرسش‌ها را مشخص کنید:
۱. مبلغ سفارش چه زمانی به فروشنده پرداخت می‌شود؟
۲. آیا تسویه به تأیید تحویل، پایان مهلت مرجوعی یا ثبت درخواست تسویه وابسته است؟
۳. ارسال کالا بر عهده فروشنده است یا امکان استفاده از خدمات پلتفرم وجود دارد؟
۴. در صورت تأخیر در ارسال یا لغو سفارش چه اتفاقی می‌افتد؟
۵. هزینه ارسال و مرجوعی بر عهده چه کسی است؟
۶. آیا برای بسته‌بندی، ثبت کد رهگیری یا تحویل به شرکت حمل‌ونقل محدودیت زمانی وجود دارد؟
پاسخ این پرسش‌ها را از قرارداد و راهنمای رسمی فروشندگان دریافت کنید. اطلاعات مربوط به یک سال گذشته یا تجربه یک فروشنده دیگر ممکن است با شرایط فعلی شما تفاوت داشته باشد.
۵. برای هر نوع کالا کدام پلتفرم را بررسی کنیم؟
انتخاب پلتفرم باید بر اساس ویژگی محصول، مخاطب هدف، حاشیه سود و توان عملیاتی کسب‌وکار انجام شود.
اگر کالای دیجیتال یا لوازم جانبی می‌فروشید
دیجی‌کالا می‌تواند یکی از گزینه‌های اصلی بررسی باشد؛ به‌ویژه اگر محصول شما مشخصات استاندارد دارد و امکان رقابت از نظر قیمت، موجودی و خدمات را دارید. در کنار آن، شرایط پذیرش و هزینه همکاری در اسنپ‌شاپ را هم بررسی کنید.
اگر محصول تولیدی یا دست‌ساز دارید
باسلام می‌تواند گزینه‌ای قابل بررسی باشد؛ به‌خصوص اگر ویژگی‌های محصول، شیوه تولید، محل تولید یا داستان برند در تصمیم خرید مشتری نقش مهمی داشته باشد. در این حالت، کیفیت معرفی محصول و تعامل با مشتری نیز اهمیت زیادی دارد.
اگر فروشگاه فعالی دارید و دنبال مشتری بیشتر هستید
به‌جای کنار گذاشتن کانال فعلی، می‌توانید اضافه کردن یک پلتفرم دیگر را بررسی کنید. البته قبل از این کار، مطمئن شوید موجودی کالا، قیمت، سفارش‌ها و توان ارسال خود را می‌توانید در چند کانال هماهنگ نگه دارید.
فروش در چند پلتفرم می‌تواند دسترسی به مشتریان بیشتری ایجاد کند، اما اگر موجودی و قیمت‌ها به‌روز نباشند، احتمال فروش کالای ناموجود یا ایجاد اختلاف در سفارش‌ها افزایش می‌یابد.
۶. آیا بهتر است فقط در یک پلتفرم فروش داشته باشیم؟
پاسخ به مرحله رشد و توان اجرایی کسب‌وکار بستگی دارد.
فروش در یک پلتفرم ممکن است مدیریت سفارش‌ها و موجودی را ساده‌تر کند؛ اما وابستگی کامل به یک کانال فروش نیز ریسک دارد. تغییر کارمزد، شرایط پذیرش، سیاست‌های نمایش کالا یا رقابت می‌تواند روی عملکرد فروشنده تأثیر بگذارد.
از طرف دیگر، حضور هم‌زمان در چند پلتفرم، بدون برنامه مشخص، ممکن است هزینه مدیریت را بالا ببرد.
برای تصمیم‌گیری، ابتدا یک یا دو کانال متناسب با محصول انتخاب کنید و عملکرد آن‌ها را در یک دوره مشخص بسنجید. سپس بر اساس سود واقعی، نرخ مرجوعی، سرعت تسویه و میزان زمان موردنیاز برای مدیریت سفارش‌ها درباره توسعه کانال‌های فروش تصمیم بگیرید.
۷. قبل از ثبت‌نام فروشندگی، این چک‌لیست را بررسی کنید
- محصول من در دسته‌بندی پلتفرم پذیرفته می‌شود؟
- مدارک و مجوزهای موردنیاز را دارم؟
- کارمزد و هزینه‌های جانبی را بررسی کرده‌ام؟
- سود واقعی هر سفارش را محاسبه کرده‌ام؟
- شرایط تسویه برای سرمایه در گردش من مناسب است؟
- روش ارسال و مسئولیت مرجوعی را می‌دانم؟
- موجودی کافی برای انجام سفارش‌ها دارم؟
- امکان مدیریت قیمت و موجودی در چند کانال را دارم؟
- شرایط قرارداد و مقررات کالاهای ممنوع یا محدودشده را خوانده‌ام؟
۸. از کجا شرایط رسمی فروشندگی را بررسی کنیم؟
برای جلوگیری از اتکا به اطلاعات قدیمی، بهتر است از مسیرهای رسمی هر پلتفرم شروع کنید:
- دیجی‌کالا: وب‌سایت دیجی‌کالا و بخش ثبت‌نام و راهنمای فروشندگان
- اسنپ‌شاپ: وب‌سایت اسنپ‌شاپ و بخش همکاری یا پشتیبانی فروشندگان
- باسلام: وب‌سایت باسلام و بخش راهنمای غرفه‌داران
پیش از ثبت‌نام، آخرین شرایط پذیرش، جدول کارمزد، روش تسویه و ضوابط ارسال را از پنل یا پشتیبانی رسمی بررسی کنید. اطلاعات عمومی سایت لزوماً تمام جزئیات قرارداد فروشنده را پوشش نمی‌دهد.
جمع‌بندی؛ بالاخره کدام پلتفرم بهتر است؟
دیجی‌کالا، اسنپ‌شاپ و باسلام سه گزینه با مدل‌های متفاوت هستند و نمی‌توان بدون دانستن نوع محصول، حاشیه سود و شرایط فروشنده، یک گزینه را برای همه بهترین دانست.
اگر محصول شما کالایی استاندارد و رقابتی است، دیجی‌کالا می‌تواند گزینه مهمی برای بررسی باشد. اگر می‌خواهید یک کانال فروش دیگر به کسب‌وکارتان اضافه کنید، شرایط اسنپ‌شاپ را ارزیابی کنید. اگر محصول شما خاص، محلی یا دست‌ساز است و معرفی هویت غرفه اهمیت دارد، باسلام نیز ارزش بررسی دارد.
تصمیم درست زمانی گرفته می‌شود که هزینه واقعی، سود نهایی، شرایط تسویه و میزان فروش هر پلتفرم را کنار هم بگذارید؛ نه اینکه صرفاً بر اساس معروف بودن نام آن انتخاب کنید.